Tradities zoals hutspot met klapstuk én een bal gehakt

 En dan is 3 oktober alweer voorbij!

Dit jaar was het een extra lang feest voor de Leidenaren, want 3 oktober is op een maandag. Aan de vooravond van dit feest wordt de Taptoe gelopen. Tradities moeten hoog gehouden worden, zoals het lopen en aanschouwen van deze Taptoe; een evenement in Leiden waar traditiegetrouw alle verenigingen een soort parade lopen. Daar de vooravond op een zondag viel, vond de taptoe al op zaterdagavond plaats. Als je lid bent van een vereniging moet je echt wel een keertje mee hebben gelopen. Het duurt - voor je gevoel - een eeuwigheid, meestal is het regenachtig, stokt het op verschillende plaatsen en kijkt half Leiden naar de andere helft van Leiden. Vroeger, toen de jongens nog wat kleiner waren, dropten wij ze op de Garenmarkt, gingen lekker koffiedrinken, bij café De Kruik naar ze zwaaien, snel naar huis fietsen waar mijn moeder op de kinderen wachtte en een gezellig avondje met hen had, de stad in en tot laat feesten. Tijden veranderen, kinderen worden groter en gaan zelf naar de stad - of moeten werken bij Stadscafé van der Werff, maar verzamelen bij De Kruik en gezellig uitgaan blijft. Wat ik altijd erg leuk vond, was dat er op verschillende plekken allerlei live bandjes speelden. 
Toen ik voor het eerst kennismaakte met het fenomeen van 3 oktober, zat ik in Leiden op de meao. Murat, een echte Turkse Leidenaar nodigde mij bij hem thuis uit om te eten en daarna de stad in te gaan. Dat was op 2 oktober, volgens hem de leukste avond om in zijn Leiden feest te vieren. Dat heb ik geweten! Toen ik die ochtend vanuit Noordwijk naar school was gegaan, had ik nog geen benul wat me die avond en de jaren daarna te wachten stond. 
Nadat ik met zijn ouders had kennisgemaakt, gingen we de stad in. Ik had die ochtend een witte broek aan die ik na al het feestgedruis niet meer schoon heb gekregen. Het was een geweldige avond, overal muziek, feestgedrang en super gezellig. Wat minder was de afsluiting door charges van de ME; ik opgegroeid in een dorpje, had nog nooit zoiets meegemaakt. Het was best eng, de ME die willekeurig met honden op feestgangers afkomt. Gelukkig is ons niets overkomen, want we trokken ons terug in een nisje waar ze aan voorbij liepen. Na deze ervaring, wist ik eigenlijk niet of ik 3 oktober nog wel zo leuk vond! De dag erna was het echt 3 oktober en - we waren immers vrij van school - ons toch maar weer in het feestgedruis begeven, waardoor de kortstondige ervaring met de ME teniet werd gedaan.
Sindsdien vier ik met Murat nog altijd met veel plezier Leidens Ontzet. Na al die jaren dit jaar voor het eerst ook daadwerkelijk de Reveille en het Koraalzingen meegemaakt. Ondanks het vroege tijdstip, is dit voor herhaling vatbaar!~

Voor het eerst de Reveille meegemaakt, uiteraard samen met Murat!

Tafelen met familie en tradiotionele hutspot

Tradities enzo
Wij eten op deze dag in huize Cengiz altijd traditionele hutspot met klapstuk én een bal gehakt. Van mijn vader heb ik geleerd hoe ik echt lekkere ouderwetse ballen gehakt maak. Het is wel even een werkje, maar dan heb je ook wat. Het wordt door mijn familie altijd met smaak verorberd, net als de hutspot. Als iemand mij naar het recept vraagt, antwoord ik altijd dat het vooral een kwestie van 'tijd' is. Ruim van tevoren zet ik de klapstuk, het bouillon daarvan gebruik ik voor de hutspot. Dit jaar was het weer een uitdaging hoe dit in de pannen te krijgen. We zijn met een grote groep van familie een aanverwanten en dit jaar wilde ik ook nog een vegan-versie maken. Met hulp van mijn lieve Murat is het allemaal gelukt om het op tijd af te krijgen. Hij heeft zelfs eigenhandig haring schoongemaakt. Gelukkig hadden we naast het traditioneel aan Leidenaren uitgedeelde haring en wittebrood hadden we zelf ook nog bij 'mijn visboer' haring gehaald. De rij om het schoon te laten maken was erg lang, dus Murat besloot om zelf een poging te wagen. Met wat hulp van You tube is het hem ook gelukt! Super trots mijn Turkse Leidenaar!

Murat maakt haring schoon

Gelukt, haring zonder graatjes.

Genieten van de gratis Leidse hutspot!

Een echte Leidenaar, mét Leidse trui

Vroeg in de ochtend in de rij bij de uitreiking van de haring met wittebrood

Net beetje anders
Zoals in een eerder blog over het Leidens Ontzet beschreven, is Leiden in 1574, door de Watergeuzen van de Spanjaarden bevrijd. Alkmaar was ons een jaartje voor; zij hadden slechts één jaar, in plaats van Leiden dat 2 jaar honger moest leiden, een beleg dat eindigde op 8 oktober in 1573. Ook daar kwam Willem van Oranje de Hollanders te hulp door het lumineuze idee om de dijken door te steken.

Het Beleg van Alkmaar: daar bestaan de feestelijkheden onder andere uit een kleine kermis, een optocht, een kinderoptocht, demonstraties van brandweer en marine, een zuurkoolmaaltijd, een muzikale taptoe op het Waagplein en de dag wordt afgesloten met een lasershow. |
In Leiden eten we hutspot en sluiten we af met vuurwerk. Lijkt best wel op elkaar, al vind ik hutspot gewoon lekkerdere dan zuurkool, heeft ook een leukere historie: Spanjaarden die halsoverkop vertrokken en in een pan wortelen, peen en ui met pastinaak achterlieten en dat door Cornelis Joppeszoon werd gevonden. Hét recept van mijn hutspot!

Aangepaste traditie: çarçur etme!
Toen Murat klein was, jong bedoel ik, kreeg hij altijd, net zoals vele Leidse jongeren, kermisgeld. Die traditie heeft hij toen hij zelf ging werken veranderd: sinds die tijd geeft hij zijn moeder altijd kermisgeld. Wat is gebleven, is wat daarbij niet mag ontbreken: de instructie om het geld niet te verkwisten. Vlak voordat hij het geld overhandigt, trekt hij het terug en zegt: çarçur etme!
Of zijn moeder dat advies ook echt opvolgt?

Helaas kan niet iedereen altijd bij de traditionele hutspotmaaltijd aanwezig zijn; alternatief om dan zelf maar enige feeling te houden door in oude keuken pannetje klaar te maken. Volgend jaar maar proberen gewoon weer in het oude vertrouwde Leiden te zijn! 

Cornelis Joppenszoon

Naar navigatie springenNaar zoeken springen

Cornelis Joppenszoon

Cornelis Joppenszoon (Leiden, 1561 - aldaar, 1591) was volgens de overlevering een Nederlandse weesjongen die in de Tachtigjarige Oorlog, aan het eind van het beleg van Leiden, op 3 oktober 1574 ontdekte dat de Spanjaarden vertrokken waren.

Joppenszoon zou in de vroege morgen de stad zijn uitgeglipt om een kijkje te gaan nemen bij de Schans Lammen, ruim een kilometer ten zuiden van de stadswallen. Daar zou hij een kookpot met hutspot gevonden hebben, die door de vluchtende Spanjaarden was achtergelaten, en deze meegenomen hebben naar de stad. Later die dag arriveerden de watergeuzen met wittebrood en haring. Ter herinnering aan het ontzet van Leiden is het sindsdien traditie in de stad om elk jaar op 3 oktober hutspot te eten.

Bron: Wikipedia