Pam, je haar danst! Sankti Pauli, J. Kessels the novel om maar eens wat te noemen.

Vanaf begin van dit schooljaar geniet ik met volle teugen van mijn 'sabbital'. De dagen vullen zich als vanzelf en ik ontdek kanten van mezelf waar ik me nog niet eerder van bewust was. Zo blijk ik muren te kunnen sauzen  en zelfs een plafond te kunnen verven. Ook ben ik - volleerd ahum - behanger en kan ik heel goed dozen sjouwen. Murat vreest dat ik de reclame van Andrelon (zie oude reclame Andrelon shampoo Pam, je haar danst) achterna ga. Zo erg is het nog niet, maar er zijn wel echt veranderingen in mijn leven. Zo gaan tot mijn grootste verbazing gaan zelfs mijn planten niet dood, maar floreren zij in mijn woonkamer. Wonderlijk als je bedenkt dat ik tot voor kort - ik woon sinds 1992 in dit huis - nooit planten had. Wel bloemen (zie mijn liefde voor geurende bloemen en niet alleen voor de bloemenman), omdat die niet zoveel verzorging nodig hebben. 

Nieuwe ervaring J. Kessels The Novel 
Sinds kort ben ik ook lid van een leesclubje; geweldige ervaring! De meeste van de deelnemers kennen elkaar al sinds jaar en dag, maar ook een nieuwkomer - ietwat jonger dan de meeste - wordt met open armen ontvangen. Ik lees boeken waar ik anders waarschijnlijk nooit mee in aanraking zou komen. Een keer per maand op een donderdagavond wordt het gelezen boek besproken. Dat gebeurt niet aan de hand van een strak format, maar een ieder deelt wat hij of zij heeft ervaren. De docent deelt zijn expertise en weet vaak leuke feitjes over de schrijver of deelt zijn kennis m.b.t. de intertekstualiteit.
Het laatste boek dat wij gelezen hebben is J. Kessels The Novel van P.H. Tohmése. Ik had nog nooit eerder iets van deze schrijver gelezen en was erg benieuwd. De tekst op de achterzijde gaf aan dat het om een bizarre roadtrip ging. Eerlijk gezegd moest ik mezelf in het begin echt ertoe zetten om het boek uit te lezen. Ik kan niet echt een boek opzij leggen als ik het niets vind, ondanks het devies van docent aan de HvA 'het is het recht van een lezer om een boek opzij te leggen.' En ik wilde natuurlijk wel beslagen ten ijs komen bij de leesclub.

Verhitte jongensdromen en beeldend taalgebruik
Voorafgaand aan de avond, kwam op de groepsapp een afmelding inclusief een korte maar scherpe analyse dat het over 'verhitte jongensdromen' ging. En dat was waarschijnlijk juist waar ik tegenaan liep; ik ben geen jongen en kon me maar moeilijk verplaatsen in de hoofdpersoon alhoewel het taalgebruik zeer beeldend was. Ik zag het hele verhaal letterlijk voor mij en als kers op de taart, kon ik de beschreven stank in de bijvoorbeeld de auto, bijna ruiken. Dit was mede te danken aan de beeldende beschrijvingen. Een voorbeeld: wees gewaarschuwd als je net als ik heel beeldend ingesteld bent.
"Hij zweette als een afgebakken bamischijf, de druppels spetterden en knetterden uit al zijn poriën... hele generaties frituurvet kamen op zijn grofgepaneerde huid tot leven."
Dit om je een beeld te geven van het taalgebruik. 

Rode oortjes
Naast deze zintuiglijke ervaring, werd mijn beeld ook deels 'bevlekt' door de grove worden, soms wat vunzige taal die op deze roadtrip gebezigd werd. Het was echter wel inherent aan de beschreven situaties. Dit riep ook bij anderen nogal wat weerstand op; begrijpelijk want het merendeel van de deelnemers bestaat uit keurige dames op leeftijd en ook de twee heren hebben de pensioengerechtigde leeftijd reeds bereikt. Tijdens het delen van onze ervaringen over het boek, vertelde een van de dames dat zij ooit als klein meisje haar keurige tante had horen zeggen: 'De wasmachine neukte van de trap.' Ondanks haar jonge leeftijd, kreeg zij hier rode oortjes van. Een van de heren is als een soort wandelende wikipedia en weet altijd extra informatie te achterhalen. Wat blijkt: etymologisch betekent het woord neuken 'een harde duw, stoot of slag geven.' Kortom: een onomatopee, waarbij bij het gebruik van het woord de klank wordt nagebootst zoals bij een klapschaats en ook zelfs in het Japans Pichachú het bijbehorende gelijke geluid uitstoot. Weer wat wijzer geworden.

Waar gaat deze 'novel' nu eigenlijk over?
De hoofdpersoon, schrijver van het verhaal, gaat met zijn personage J. Kessels uit eerdere boeken, op een roadtrip. Eigenlijk hebben beiden hier geen zin in, maar de schrijver verleidt J. Kessels door hem te paaien met zijn kennis van Duitse voetbalclubs, opgedaan door het kijken naar Sportschau. Wellicht herkenbaar voor degenen die in de jaren '70- 80 hun kennis van het Duits en de voetbalclubs opdeden door het kijken naar Sportschau. Niet geheel toevallig spreekt J. Kessels ook nog een aardig woordje Duits. Dat komt van pas als ze een hotel moeten huren; merkwaardig genoeg is dat een 'Stundenhotel. Het verhaal wil dat ze op zoek moeten naar een man, die zich waarschijnlijk - wederom heel toevallig -in Duitsland in de buurt van Sankt Pauli bevindt. Deze opdracht komt van een 'detective' die familie van de gezochte man blijkt te zijn. 

het eerste elftal van Sankti Pauli

Reeperbahn, Hamburg

De auteur van het boek tart de lezer ook hier door allerhande verwijzingen te gebruiken die echt blijken te bestaan! Zo is deze aan lager wal geraakte Duitse voetbalclub in Duitsland en daarbuiten een soort cultclub, daadwerkelijk gevestigd in Hamburg vlakbij de beroemde en beruchte Reeperbahn, een buurt die bekend staat om de dames van lichte zeden. 

In het boek worden deze dames echter zonder blikken of blozen met andere termen worden aangeduid.
Deze dames zitten tijdens thuiswedstrijden in een apart deel van het stadion. Zoals je als lezer verwacht, treffen ze de gezochte man in deze zone - de Hurenschlucht - van Sankti Pauli aan. Dan komt de uitdaging om hem mee naar huis te slepen. Ondanks het plan van J. Kessels en de schrijver om er stiekem tussenuit te knijpen, krijgt het verhaal dan plots een hele andere wending. Opeens zitten ze met een extra man opgescheept. Hoe ze daar mee omgaan wordt aan de lezer op een weerzinwekkende wijze verteld. Je bevindt je als het ware in de krappe Toyota Kamikaze

Problemen
De lezer wordt ook opgescheept met de problemen waar de schrijver als personage mee te maken krijgt. "Soms moest J. Kessels tegengesproken worden, anders ging die jongen echt onzin uitkramen." Even later in het verhaal vraagt hij - de schrijver als personage - zich hardop af "Dreigde hier een schisma tussen de schrijver en zijn personage?" Je wordt als het ware deelgenoot gemaakt van de twijfel die hij als schrijver ervaart. In het verhaal buitelen alle absurde situaties over elkaar en eindigt het verhaal eigenlijk zoals het begint en laat je verward - of juist niet - achter. 

Lachen
Ondanks  mijn aanvankelijke aversie, heb ik bij het verder lezen ontzettend moeten lachen. Bij tijd en wijle kon ik niet anders dan sommige fragmenten hardop aan Murat voor te lezen. De zinspelingen op het door de schrijver begeerde meisje B.B. 'mijn persoonlijke en onpersoonlijke billenborstkoninginnetje' zijn voorspelbaar en herkenbaar, maar geven desalniettemin waarheidsgetrouw het beeld van de schrijver weer. Dat hij bij het hervinden van zijn geliefde B.B. (of althans aan de herinneringen aan haar in de frietzaak waar ze met veel bewegingen de flipperkast bespeelt) een deceptie ervaart, is onvermijdelijk. 
Het bleek dat anderen een soortgelijke ervaring hadden. De conclusie was dat het weliswaar in de categorie pulp thuishoort, maar dan wel literaire pulp (als dat geen contradictio in terminis is). Deze 'novel' staat bol van metaforen, je kunt je uitleven om alle de intertekstualiteit proberen te ontdekken en het is een schoolvoorbeeld - vind ik althans - van synesthesie. De schrijfstijl - waarbij in geuren en kleuren een situatie wordt beschreven - is een ware traktatie voor al je zintuigen; de stank die wordt beschreven laat je voorlopig niet los!

Extra info
Ook de relatie met NAC Breda, waar de gezochte man én zijn famile vandaan komt, bestaat echt. Dat vermoed ik althans gezien de aparte Facebook-groep.

Ik vermoed dat de genoemde Toyota Kamikaze er iets aftandser uitzag dan de gevonden afbeelding op het internet. Maar het past wel bij mijn beeld van de ietwat louche auto waar een groot deel van de reis zich in afspeelt. 

Meer informatie?
In deze vlog legt Jörgen, docent Nederlands, in het kort uit waar dit boek over gaat: in 1 minuut waar J. Kessels, the novel over gaat

Grappige oude reclames van Andrelon: haal meer uit je haar (oftewel: leven).

Pam, je haar danst, Glanzend haar, Perfecte krul

Imagine intuition, zo is natuur, antropomorfisme en wabi sabi

Tijd vliegt voorbij; het is nu alweer half januari 2023 en ik realiseer me dat ik al vier maanden lekker thuis aan het genieten ben. Ondanks dat ik schijnbaar alle tijd heb, lijkt deze nog sneller te gaan dan toen ik aan het werk was. In de kerstvakantie hadden we gepland om lekker musea te gaan bezoeken, maar door het vervelende griepje moesten we niet alleen ons geplande discofeestje, discodeceptie, annuleren maar konden we de geplande uitjes ook niet door laten gaan. De twee tentoonstellingen in Leiden die ik graag wilde bezoeken waren Imagine Intuition, Lakenhal en  Wabi sabi in het Sieboldhuis. Toevallig allebei tot en met 15 januari 2023. Reden te meer om dit weekend onze slag te slaan. Zaterdagochtend kwam de regen met bakken uit de hemel, dus besloten we met de bus te gaan. Het was best druk in de bus; ja, wie gaat er met zulk weer met de fiets of te voet naar de stad. Wij niet dus.

Imagine Intuition
Droog overgekomen was het vanaf Leiden Centraal nog een korte wandeling naar het vermaarde Museum De Lakenhal, gevestigd aan de mooie gracht de Oude Singel. 
De tijdelijke tentoonstelling was een weergave van de werken van zeven verschillende installaties die je kennis lieten maken met het mysterie van intuïtie. Zo zie je onder andere een installatie van 
Bram Ellens die twee robots met elkaar laat interacteren. Het zijn een moeder en kind; het oerbeeld voor intuïtieve relaties en communicaties. Al kijkend naar deze twee robots dicht je ze echt menselijke eigenschappen toe, zoals dat de moeder zich voorover buigt en het kind een kusje geeft. Je weet dat dit niet kan en toch geef je je over aan deze projectie; antropomorfisme pur sang. Leuk om het enthousiaste geluidje van een toeschouwer van 3 jaar te horen: 'Ze geven elkaar een kusje!' 

Zoals op de poster weergegeven, was er ook nog iets met een weergave van het lichaam. Voor het binnentreden van de zaal, zag je een soort afbeelding waar het leek alsof je het lichaam van een vrouw zag, omgeven met een soort wervelwind van kleuren. Het bleek een afdruk te zijn van de installatie Harmonic Dissonance: Phantom Body waarbij kunst en wetenschap in elkaar overvloeien. Het is een interactieve presentatie waarbij de bewegingen van de bezoeker worden vastgelegd in beeld en geluid. Als je goed kijkt, zie je in deze afbeelding Murat en mij naast elkaar staan. Bijzonder om te zien en te horen. 

You are present by Janet Vollebregt JANET VOLLEBREGT, laat Oosterse en Westerse filosofie samenkomen. 

Dan was er ook nog een hele mooie, rustige ruimte met een groot kussen omgeven met roze stenen. Het geheel was omringd met een soort stalen draden die als een koepel over het kussen heen boog. Hierbij kon je door het raam, ook gewoon het dagelijkse leven van een zaterdagmiddag in Leiden aan je voorbij zien gaan. Daar moest ik wel even een zen-momentje van maken. 

Tenslotte nog even naar het moois van de natuur gekeken door de film Planktonium van Jan van IJken te bekijken. Zo bijzonder hoe het leven van plankton eruit ziet. Nooit geweten dat deze wonderschone wezens zo prachtig zijn. Via een microscoop laat hij de kijker de hele bijzondere leefwereld van plankton zien. Fascinerende beelden zoals bijvoorbeeld - in mijn ogen bijna een discoversie  - van de comb jelly.

Wabi sabi

Op de markt nog even lekker een visje gehaald, gezond bezig is wel nodig als we wat lichter en fitter naar de USA willen, en weer met de bus naar huis. Het regende nog steeds pijpenstelen, dus ons plan om te wandelen lieten we even voor wat het was. Dat bewaarden we voor zondag; iets betere weersvooruitzichten. Dat klopte, weliswaar harde wind maar daar lieten we ons niet door weerhouden. Op naar het Sieboldhuis naar de tentoonstelling  wabi sabi wat ongeveer de kunst van het imperfectie betekent. Ik noteer bewust ongeveer omdat het begrip zich moeilijk in woorden laat vatten. Wat mij vooral opvalt is ook hier weer de fascinatie van de natuur dat terug laten komen in kunst. De beelden van bijvoorbeeld het plankton was ook echt pure kunst, terwijl het 'gewoon' de natuur is. Bij ons thuis halen we dan de grappige uitspraak 'Zo is natuur' aan, hilarisch hoe deze man dit verwoordt: zie filmpje Blikje in de water, zo is natuur.
Op de site van het Sieboldhuis staat heel treffend: 'In een tijd waarin alles mooier, sneller en beter moet, geeft deze tentoonstelling de mogelijkheid voor reflectie en de persoonlijke ervaring van het Japanse esthetische concept van wabi-sabi.'

Op de terugweg, wandelend, nog even kopje koffie bij onze knappe zoon genuttigd. Ons weekend was weer helemaal top!

   

 

Discodeceptie, Reacher en Amerika, erkenning Taalstaatmeester

Om 2022 leuk af te sluiten, hadden we een leuk discodansfeestje in gedachten. Eindelijk weer eens lekker uit je dak gaan en het nieuwe jaar in dansen onder het genot van een drankje én DJ Murat met zijn mooie discolichten. Murat had dit geregeld en alle voorbereidingen waren getroffen; wat oefenen met het geluid en de schitterende lichten en we waren er helemaal klaar voor. Helaas kort na het oefenoptreden moesten we het feestje afzeggen, omdat we allebei met griep in bed lagen. 

DJ Murat helemaal in zijn sas!

Dan het optreden maar bewaren voor een volgend feestje :(

Na deze lichte discodeceptie hebben we het nieuwe jaar maar met z'n tweetjes ingeluid en vanaf ons balkon naar al het vuurwerk in de Stevenshof gekeken. 

Jack Reacher
Een voordeel van thuisblijven is wel dat je lekker rustig boeken kunt lezen. Samen ziek in bed, maar ook samen lekker veel lezen. Vorig jaar omstreeks deze tijd las ik toevallig ook een boek van Lee Child. Hoofdpersonage van deze auteur is Jack Reacher; voor ons inmiddels een bekend personage die in Amerika het onrecht waar hij altijd per ongeluk mee in aanraking komt, te lijf gaat. Hij is een voormalig MP die door heel Amerika trekt zonder specifiek doel en komt op zijn tochten in situaties terecht waarbij zijn hulp hard nodig is. Reacher is een vechtersbaas en komt altijd op voor mensen die op de een of andere manier per ongeluk te maken krijgen met mensen die het slecht met hen voor hebben. Er lopen meerdere verhaallijnen en die komen aan het einde op een treffende manier samen. Hierbij worden vaak actuele problemen uit de USA voor het voetlicht gebracht.

USA here we come
Vorig jaar in de kerstvakantie las ik toevallig weer eens een boek van hem en  kwam ik opeens op het lumineuze idee om samen met Murat onze wens om dwars door Amerika te reizen in vervulling te laten gaan. Ik besloot mijn baan per volgend schooljaar op te zeggen en had zo mijn handen vrij om gedurende langere tijd in de USA te gaan verblijven. 

In de zomervakantie hebben we onder andere veel in het huis geklust en de woonkamer opnieuw ingericht. Onder andere een muur helemaal geel geverfd en daar hangt nu deze kaart van Noord Amerika. Met dank aan de vaksectie Aardrijkskunde van het Leonardo College die bij de verhuizing naar het nieuwe pand een berichtje stuurde dat er landkaarten waren die je mee kon nemen. Wij zijn blij met dit resultaat!

State Prison

Er wordt altijd een actueel thema aangekaart; in het laatste boek Geen plan B (december 2022) is dit het verdienmodel van de Amerikaanse State Prisons. Gevangenissen zijn een fenomeen waar ik me over blijf verbazen en maar niet aan kan wennen. Het doel van het penitentiaire systeem zou - net als bij ons - moeten zijn om mensen - tijdelijk - bewaren en hun straf uit te laten zitten en gerehabiliteerd terug te laten keren naar de maatschappij. Een groot deel van de Amerikaanse gevangenen 200.000 is echter veroordeeld tot levenslange opsluiting waarbij voor een kwart geldt dat ze geen recht op parole (vervroegde vrijlating oftewel Life Without the Possibility of Parole (LWOP). Daar tegenover staat de doodstraf; iets wat voor sommige mensen humaner zou zijn dan bovenstaande levenslang zonder uitzicht op vrijlating. Hier verder geen betoog waarom de doodstraf wat mij betreft nooit en te nimmer opgelegd zou mogen worden, maar mijn verbazing dat iedere staat in de Verenigde Staten hier zelf over kan beslissen. Het kan dus nogal uitmaken waar je de misdaad begaat; wellicht heeft dat een afschrikkende werking in de staten waar de doodstraf nog steeds bestaat. In 23 van de 50 staten is deze straf afgeschaft, 7 hanteren een 'moratorium' wat een opschorting van de uitvoering betekent en in Ohio is het tijdelijk opgeschort  "totdat er een meer totdat er een betere manier gevonden is om deze uit te voeren, zonder dat de veroordeelde tijdens de uitvoering van de straf onnodig pijn lijdt." Te bizar voor woorden.
Vanaf 1 mei staat onze reis gepland; we gaan dan drie maanden door de Verenigde Staten van Amerika trekken. We hebben dan ook de tijd om veel bijzonderheden te bekijken. Natuurlijk gaan we in Kansas naar een voor Reacher belangrijke plek: de legerbasis Fort Leavenworth. Daar zullen we ook een gevangenis bezoeken; iets waar er in dit stadje wel vijf van zijn! Een echt verdienmodel want steden hebben de aanwas van bezoekers vaak broodnodig om in hun levensbehoefte te voorzien. Het zorgt op diverse fronten voor veel werkgelegenheid dus reden te over om er echt op z'n Amerikaans geld aan te verdienen. We gaan zien - waarschijnlijk ook entreegeld betalen dus werken we hier zelf ook een klein beetje aan mee :( - hoe dit in het echt eruit ziet. 

Thuisfront

Tijdens ons verblijf willen we natuurlijk wel op de hoogte blijven van wat er allemaal speelt. Een van de manieren is om naar radio te luisteren en tv te kijken. Dat kan tegenwoordig allemaal door de veelheid aan apps. Toevallig hoorde ik onlangs dat onze favoriete verslaggeefster, Iris de Graaf, Taalstaatmeester van 2022 is geworden. Echt een mooie verdienste voor haar duidelijke en heldere verslaglegging. Zoals op door de jury van de Taalstaat van Radio 1 treffend verwoord: 'Ze maakt zwaar nieuws lichter en menselijk.'
Bravo, Iris! We gaan jou en jouw verhalen tijdens onze reis zeker volgen.

Iris de Graaf Taalstaatmeester 2022 Twitter

Iris de Graaf tijdens uitreiking op radio1 Taalstaat

Dat doet ze niet alleen onverschrokken, maar ook altijd in een heldere taal. Ze weet in een paar minuten een complex onderwerp begrijpelijk te maken voor iedereen. Citaat Frits Spits